Čuveni bratunački vašar – Makivije

Danas je 14. avgust, odnosno 1. avgust po Julijanskom kalendaru. Srpska pravoslavna crkva proslavlja praznik posvećen Svetim mučenicima Makavejima, starozavjetnim svetiteljima i mučenicima iz 2. vijeka p.n.e.

Siguran sam da ne postoji osoba koja je bila nekada u Bratuncu, a da ne zna da je toga dana čuveni vašar. U narodu je praznik, a i događaj poznat pod imenom Makivije, koje se odomaćilo.

Vašar traje dva dana, 13. i 14. avgust, a pripreme počinju nekoliko dana ranije. Ogromne “rijeke“ naroda, šatori sa raznim vrstama muzike, posebne žurke u kafićima i kafanama, prodavci suvenira, dim iz privremenih roštiljnica po cijelom gradu, luna parkovi – sve je to instant asocijacija na ovaj događaj. Ta dva dana imate osjećaj kao da niko u Bratuncu, ali i u susjednim gradovima nije ostao kod kuće.

Ovaj vašar ima izuzetno dugu tradiciju. Sjećam se i priče svog đeda o njegovim sjećanjima na Makivije kada je bio dijete. Naravno, mnogo toga se izmjenilo, ali ipak neke stvari ostale su iste i zadržao se dobar dio tradicije.

Ne znam tačno kada je održan prvi vašar za Makivije, možda bi neko u komentaru mogao da napiše precizan podatak. Pretpostavljam da ta tradicija ide i do vijek unazad. Znamo da je Bratunac kao grad, koji danas poznajemo, počeo da nastaje krajem 19. i početkom 20. vijeka. Gradnja Crkve Uspenja Presvete Bogorodice započeta je 1908. godine, a hram je osvjećen 1912. godine.

Znamo i da imamo vašar za praznik Uspenja Presvete Bogorodice, odnosno za Veliku Gospojinu, koja se slavi 15. avgusta po Julijanskom kalendaru, odnosno 28. avgusta. Zbog toga i kod mene postoji dilema zašto su dva vašara u tako kratkom vremenu.

Pretpostavljam da se Makivije, odnosno Makaveji, slave zbog rijeke Drine koja prolazi kroz naš grad, a smatra se da toga dana ne treba da se kupa u rijekama. Takođe, toga dana se ništa ne radi, pa je zbog toga ovaj praznik bio savršena prilika za ljude da toga dana dođu na jedno mjesto, predstave svoje proizvode, nešto kupe i slično. Vjerovatno je tako sve počelo.

U ovom tekstu sam vjerovatno postavio više pitanja, nego što sam dao odgovora, ali Makivije su svakako jedan od zaštitnih znakova Bratunca i nešto po čemu smo prepoznatljivi u regiji i šire, pa sam želio da to posebno istaknem.

Sve generacije stanovništva danas mogu da nađu nešto za sebe i uživajte u ovom danu.

M.V.