Pisana riječ je nešto što vijekovima predstavlja pravo bogatstvo ljudske istorije. Zapisi su je jedna od stvari koje sa najvećim uspjehom možemo prenositi sa generacije na generaciju. Zanimljivo je da razmišljamo o samim počecima zapisivanja, je je verbalna komunikacija bila nešto što nam je priroda sama po sebi omogućila, a onda su civilizacije pronašle način da prenesu informaciju ili kažu nešto ,,bez otvaranja usta'' i da to prenesu kroz godine, vijekove, milenijume. Proces od pojave prvih pisama do sadašnjeg perioda, kada naš pisani tekst možemo za djelić sekunde poslati na druig kraj Zemlje, trajao je oko šest milenijuma.
Postoje različita tumačenja, ali pojava pisma se, uglavnom, vezuje za civilizacije sa Bliskog Istoka i iz Evrope. Među najstarija pisma spada klinasto koje je nastalo u 4. milenijumu prije nove ere. Ono što je zanimljivo, postoje tvrdnje da je nasjtarije pismo vezano za Vinčansku civilizaciju, nastalu na našim prostorima, koja se kasnije znatno proširila.
Vjerovatno najpoznatije staro pismo su egipatski hijeroglifi, koje je Šampolion dešifrovao tek prije nekoliko vijekova.
Zamislite samo koliko je zahtjevan bio posao da se napravi grupa znakova koja će biti funkcionalna i jasna za neku grupu ljudi.
Kasnije su pisma usavršavana, postajala jednostavnija, univerzalnija i razumljiva za globalnu populaciju.
Kada govorimo o samim zapisima njih je ljudski rod kroz istoriju pronalazio na ostacima nekadašnjih gradova, naseobina , u pećinama i slično. Revolucionarnu promjenu vezanu za pisanje omogućio je papir, koji je izmišljen u Kini početkom drugog vijeka. Od tog perioda imamo značajno više zapisa. Znamo da je kod nas najstariji sačuvani zapis Miroslavljevo jevanđelje.
Masovna ,,proizvodnja'' zapisa počinje poslije pronalaska štamparije od strane Johana Gutenberga u 15. vijeku. Sve važnije postaju knjige poezije i proze, takođe javljaju se i pisani mediji (novine). Novine kao medij su imale jako važan uticaj decenijama i vijekovima.
Daljim razvojem tehnologije dobili smo mogućnost slanja zapisa na daljinu, u vidu telegrama. Posebno je interesantan segment razmjene pisama, koji je jako dugo vremena bio najpopularniji vid komunikacije na daljinu. Možemo reći da je to i danas klasika.
Sve ovo su bile neke ,,usputne stanice'' za ono što imamo danas. Pojavom i napretkom kompjuterskih tehnologija - elektronske pošte, a zatim i društvenih mreža, pojavila se ,,gomila'' mogućnosti za interkontinentalni prenos informacija i stavova i pisanje u virtuelnom svijetu, bez papira. Na jedan klik od nas nalazi se skoro sve što nas interesuje, a na isti način i sami možemo uticati na kreiranje mišljenja veće grupacije ljudi. Ovo je posebno uticalo na promjenu u medijskom prostoru, jer su danas onlajn mediji najpopularnija vrsta istih.
Postoje tvrdnje da su nas moderne tehnologije zbližile sa ljudima koji su fizički daleko od nas, a udaljila od onih koji su pored nas, zbog česte upotrebe telefona i smanjene verbalne komunikacije na konto pisane.
Možemo samo da zamišljamo kako će sve ovo izgledati u daljoj budućnosti, kada se osvrnemo na sve što je ljudska civilizacija do sada izumila.
Piše: M.V.
