Strahovi kod djece

Strah je jedna od četiri primarne emocije. Predstavlja odbrambeni mehanizam kojim se osoba štiti od raznih potencijalnih opasnosti, a može se izraziti na  fizičkom, kognitivnom i bihejvioralnom nivou. Kada govorimo o fizičkim manifestacijama to su ubrzano lupanje srca, znojanje, ubrzano disanje, kognitivni- problem sa koncentaracijom, samokritičnost i slično, a što se tiče bihejvioralnog novoa to su sisanje palca, mucanje, drhtanje zuba i usana. Pored ovih, naravno postoji još veliki broj načina manifestacije straha.

Kada je riječ o dječijim strahovima u različitim uzrastima normalnom razvoju odgovaraju određeni strahovi. Za svaku razvojnu fazu karakteristični su specifični strahovi, koji imaju određenu  funkciju. Dječji strahovi se opisuju kao reakcije na percipiranu prijetnju, a uključuju izbjegavanje te prijeteće situacije ili objekta. Najčešći strahovi kod djece su strah od mraka, povreda, odvajanja, nepoznatih osoba, neprihvatanja, podsmjeha i slični strahovi. U najvećem broju slučajeva ovi strahovi prođu sami od sebe, odnosno prelaskom na višu razvojnu fazu određeni strah se gubi. Ukoliko je strah prisutan duže vrijeme, dijete tada postaje pretjerano zabrinuto, a izlaganja zastrašujućim podražajima ili pak anticipacija tih podražaja, izaziva uznemirenost i izbjegavanje, što može početi ometati normalno funkcionisanje djeteta. U tom slučaju potrebna je pomoć stručnjaka.

Strahove veliki broj djece razvije i prilikom hospitalizacije, razvoda roditelja, smrti nekog člana porodice ili neke druge stresne situacije.

Osim velike razvojne i odgojne važnosti, razvojni strahovi su u funkciji odrastanja i osamostaljivanja djeteta, a ako odrasle osobe djetetu ne dozvole da osjeti strah, uskratiće mu priliku da razvije obrambeni stav, prepozna stvarnu opasnost, te da se osposobi za nove životne izazove.

Piše: M. U.