Zarađivao 300 KM, podigao 14 kredita

Banke i mikrokreditne organizacije u BiH su u prošloj deceniji pojedinim kreditno nesposobnim klijentima odobrile po skoro četvrt miliona KM.

U Udruženju za zaštitu žiranata BiH kažu da su, s druge strane, neke porodice digle i po pola miliona KM kredita, iako su njihovi članovi-dužnici imali prihode niže od minimalca.

Kad je riječ o dužnicima-pojedincima, u ovom udruženju najekstremnijim primjerom smatraju slučaj jednog Šamčana, koji je sa tadašnjom trgovačkom platom od oko 300 KM za 4 godine podigao čak 14 kredita vrijednosti 225.000, te čak 23 puta bio žirant na sumu od 314.000 KM.

Podaci do kojih su došli u udruženju pokazuje da su, s druge strane, članovi jedne porodice iz iste opštine za dvije godine digli čak 14 kredita, vrijednosti 448.000 KM. To im je odobreno na osnovu farme registrovane na glavu porodice, koji je, međutim, u period podizanja spornih kredita ostvarivao tek 240 KM prihoda mjesečno.

U Udruženju ističu da su ovo samo neki od primjera koji potvrđuju da su banke u ranijem periodu kredite odobravale kreditno nesposobnim licima, a da žirantima nisu dozvoljavale uvid u kreditnu zaduženost dužnika.

„Sada žiranti grcaju u otplati tuđih rata ili su tuženi zbog neplaćanja. Većina presuda takođe ide na njihovu štetu, jer se pleni njihova, a ne imovina dužnika. Apsurdno je da su astronomske kredite dobijali ljudi sa mjesečnim prihodima od par stotina KM, kao i oni koji su bili na birou. Oni su u startu bili kreditno nesposobni, a, eto, banke su im odobrile i po 15 kredita. Nažalost, sad su u najmanjem problem dužnici, s obzirom na to da ih banke uopšte ne terete za nevraćanje kredita, nego tuže žirante. To nema nigdje u svijetu“, ističe član Upravnog odbora ovog udruženja Mika Nikić.

U Udruženju banaka BiH priznaju da se u ranijem periodu dešavalo da je dužniku koji je već imao i po desetak kredita odobren novi, ali da je reč o izuzetno rijetkim slučajevima.

„Žiranti koji smatraju da su prevareni imaju pravo da tuže dužnika i tako naplate sve što su platili za njega. Međutim, ovo pravo malo ko koristi“, rekli su u uvom udruženju.

Podsjetimo, u BiH trenutno oko 130.000 žiranata otplaćuje rate dužnika koji su u trenutku odobrenja kredita već bili kreditno nesposobni. Zbog nemogućnosti da otplaćuju kredite onih koji su pare digli i potrošili, u BiH je proteklih godina ruku na sebe diglo oko 35 žiranata.

Odobreno 140 sumnjivih kredita

U Udruženju za zaštitu žiranata BiH tvrde da je 20 banaka i MKO u periodu od 2002. do 2014. godine odobrilo čak 140 sumnjivih kredita.

„Ove institucije su, u sprezi sa klijentima, izdale najmanje 140 bezvrijednih mjenica. Za takve radnje bankara krivičnim zakonima u BiH predviđena je kazna zatvora od osam godina. Po tom osnovu, za 140 sumnjivih kredita kumulativna kazna iznosila bi 1.120 godina“, naglašava Nikić.

izvor:

mondo.ba